ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΩΡΑ COVID-19

            Τις τελευταίες μέρες βομβαρδιζόμαστε με ανακοινώσεις του τύπου: «Χθες εισήχθησαν στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών, ένας 60χρονος, μία 93χρονη και ένας 73χρονος, που προσβλήθηκαν από τον κορονοϊό μετά από το ταξίδι τους στους Άγιους Τόπους», «Ο 70ρονος και η 62χρονονη που επέστρεψαν πρόσφατα από την Ιταλία…», «Σήμερα κατέληξε από κορονοϊό, ο 55χρονος που νοσηλεύονταν στη ΜΕΘ με βεβαρυμμένο ιατρικό ιστορικό και χαμηλό προσδόκιμο επιβίωσης…».

Μέσα από αυτή την κρίση, φαίνεται να χάνουμε ένα κομμάτι από την ταυτότητά μας και να γινόμαστε απλά «αριθμημένοι». Σαν να μας αποκόπτουν τις ρίζες μας, στο όνομα του ιατρικού βεβαίως απορρήτου. Ο κύριος ή η κυρία 55, 65, 73 κ.ο.κ.

            «Οι Αριθμημένοι», είναι και ο τίτλος μιας θεατρικής ουτοπίας που έγραψε μισό περίπου αιώνα πριν, ο νομπελίστας Βουλγαροεβραίος Ελίας Κανέττι, παρουσιάζοντας, θα έλεγε κανείς προφητικά, μια μελλοντική διαφορετική κοινωνία. Μια θεατρική παράσταση που είχα την τύχη να παρακολουθήσω παλιότερα σε πρώτη παγκόσμια παρουσίαση στο Θέατρο Μακεδονικών Σπουδών της Θεσσαλονίκης, από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος.

Στο έργο αυτό, οι άνθρωποι αντί για όνομα έχουν έναν αριθμό, ο οποίος τους δίνεται κατά την γέννησή τους από έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή που υποκαθιστά την εξουσία κάτω από ένα καθεστώς απόλυτης Παγκόσμιας Δικτατορίας. Το σημαντικό σε αυτή την ιστορία, είναι ότι ο αριθμός-όνομα, αντιπροσωπεύει τη διάρκεια της ζωής κάθε ανθρώπου, χωρίς ωστόσο να γίνεται σε κανέναν γνωστή η ημερομηνία γέννησής του. Για παράδειγμα ο 50, ξέρει ότι θα ζήσει πενήντα έτη, αλλά δεν γνωρίζει τον ακριβή χρόνο του θανάτου του, εφόσον δεν γνωρίζει το πότε γεννήθηκε. Στόχος του συγγραφέα είναι να αναδείξει τον προβληματισμό του ανθρώπου απέναντι στο μοιραίο, και πιο συγκεκριμένα στη στιγμή του θανάτου!

            Η παράσταση ήταν συγκροτημένη σε περισσότερες από είκοσι σκηνές, προκειμένου να δώσει το εύρος των πλεονεκτημάτων αυτής της ουτοπικής κοινωνίας των ανθρώπων-αριθμών. Μιας κοινωνίας στην οποία, επί παραδείγματι, δεν γίνονται ποτέ φόνοι καθότι ο θάνατος, αν συνέβαινε, δεν θα οφείλονταν στην ενέργεια του φονιά, αλλά θα ήταν αποτέλεσμα του προκαθορισμένου από το κομπιούτερ-κυβερνήτη χρόνου θανάτου του θύματος. Συνεπώς, δεν είχε νόημα ο φόνος.

            Από την άλλη όμως, εμφανίζονται στην πορεία και τραγικά μειονεκτήματα αυτής της κοινωνίας, με αποκορύφωμα τον τρόμο που επικρατεί στους ανθρώπους απέναντι στον θάνατο. Ο προκαθορισμένος χρόνος θανάτου, στην ουσία εκμηδενίζει την ψευδαίσθηση μέσα στην οποία ζούμε και δημιουργούμε, πιστεύοντας ότι είμαστε άτρωτοι και πως δεν θα πεθάνουμε ποτέ. Χωρίς αυτή την ψευδαίσθηση ο άνθρωπος εξουδετερώνεται, μη έχοντας διάθεση για δημιουργία, ούτε επιθυμία να διεκδικήσει! Γίνεται πιόνι, όργανο! Όταν μάλιστα ο χρόνος του είναι λίγος, δεν έχει νόημα ούτε η ανατροφή, ούτε η διαπαιδαγώγησή του.    

             Σε μία από αυτές τις σκηνές, παρουσιάζεται ένα μικρό παιδί και ένας ηλικιωμένος κύριος,  τον οποίο στην συγκεκριμένη παράσταση υποδύονταν συγκλονιστικά, ο αείμνηστος Γιάννης Βόγλης.

            Το παιδί, χωρίς καν να γνωρίζει τον ηλικιωμένο κύριο, συμπεριφέρεται κακότροπα, σαν αγρίμι. Τον προσβάλλει, τον πετροβολεί και χυδαιολογεί σε βάρος του ξεδιάντροπα. Για να καταλήξει η σκηνή με τον εξής διάλογο:

-           Αυτά παιδί μου σου μαθαίνουν στο σχολείο;

-          Μα δεν πηγαίνω σχολείο.

-            Οι γονείς σου δεν σου τραβήξανε ποτέ το αυτί, δεν σου είπανε πιο είναι το σωστό;

-            Όχι, απαντάει το παιδί απορημένο. Είμαι ελεύθερος να κάνω ότι μου αρέσει.  

-          Μα πώς σε λένε τέλος πάντων παιδάκι μου; Ποιο είναι το όνομά σου;

-          Με λένε «Δέκα», απαντάει το παιδί και πέφτει η αυλαία.

…

Μια άλλη παράσταση τρόμου εξελίσσεται τελευταία δίπλα μας, με την πανδημία του κορονοϊού, η οποία δυστυχώς δεν διαδραματίζεται στο θέατρο, ούτε μπορεί να χαρακτηρισθεί ως ουτοπία:

Η σκηνή παρουσιάζει μια τεράστια φάλαγγα με στρατιωτικά οχήματα, σταματημένη καταμεσής στην άδεια από κυκλοφορία οτοστράτα. Σαράντα περίπου χιλιόμετρα έξω από το Μιλάνο της Ιταλίας, στο Μπέργκαμο, ο τόπος έχει γεμίσει πτώματα, κι έτσι, τα νέα θύματα της πανδημίας μεταφέρονται τώρα μακριά, για να ταφούν με συνοπτικές διαδικασίες σε κάποιον άλλο τόπο άγνωστο στους φίλους και στους συγγενείς, χωρίς τον τελευταίο ασπασμό, χωρίς το γοερό κλάμα των αγαπημένων τους, χωρίς ένα λουλούδι. Για να καταχωνιαστούν ξεχασμένοι από τους δικούς τους ανθρώπους, αφού όπως όλοι γνωρίζουμε, όσο μακραίνουν οι δρόμοι που μας χωρίζουν από τους αγαπημένους μας, τόσο κονταίνουν οι θύμισες! Και το χειρότερο; Οι άνθρωποι αυτοί δεν έχουν όνομα και σύντομα ίσως δεν θα έχουν …παρελθόν. Σα να μην άφησαν πίσω τους τίποτα:

-            Ο «2», ο «7» κι ο «14» είναι για το νεκροταφείο της Μπολόνια. Ο «104» ο «149» και ο «320» πάνε στο Μπάρι. Τα φέρετρα από τον «570» έως τον «795» θα τα μεταφέρουμε για ενταφιασμό στη Σικελία, ακούγεται ραγισμένη πίσω από την ασφυξιογόνο μάσκα η φωνή του επικεφαλής της φάλαγγας να δίνει οδηγίες. 

-            Δεν είμαστε άτρωτοι, το τέλος έρχεται. Δεν έχουμε πια ταυτότητα, είμαστε απ΄ όλους κι από όλα αποκομμένοι. Είμαστε απλά «αριθμημένοι», παρατήρησε ένας οπλίτης οδηγός, έχοντας τον τρόμο ζωγραφισμένο στα μάτια του, προβληματισμένος από τον θάνατο που είχε φορτωμένο στην παγωμένη καρότσα του τεράστιου στρατιωτικού του οχήματος.

            Ποια κοινωνία ξημερώνει αλήθεια αύριο;

            Η λύτρωση στο αριστούργημα του Ελίας Κανέττι, είναι υπόθεση ολίγων εκλεκτών που επαναστατούν και ανατρέπουν το καθεστώς της παγκόσμιας ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.

            Αντίθετα, απ΄ ότι φαίνεται, η λύτρωση απέναντι σε κάθε είδους και μορφής «πανδημία» που μπορεί να μεταβάλλει απότομα το κοινωνικό σύστημα στο οποίο υπαγόμαστε και να ανατρέψει τα κεκτημένα του, είναι υπόθεση όλων μας. Ανεξαιρέτως!

Γιάννης Β. Δεβελέγκας          

           

ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΞΙΟΙ ΤΗΣ ΜΟΙΡΑΣ ΜΑΣ

Η ανάπτυξη στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, επιτέλους γίνεται πραγματικότητα! Οι γνωστοί και μη εξαιρετέοι εργολάβοι και τα άλλα τα παιδιά, ανέλαβαν, με μπόνους κάποια εκατομμύρια, να δώσουν δουλειά στους νησιώτες και να εκτινάξουν στα ουράνια την τοπική οικονομία, με την κατασκευή υπερσύγχρονων ημίκλειστων δομών, μνημεία αρχιτεκτονικής, που θα προσελκύουν για τους επόμενους αιώνες, τουρίστες από όλον τον κόσμο!!!

Από την άλλη, οι «πρόσφυγες» επενδυτές, τώρα, δικαιώνονται από τον αγώνα που κήρυξε ο Σύριζα, με τους αριστερούς ριζοσπάστες του και τους open society μηδενιστές παρατρεχάμενους που τον ακολουθούσαν!

Μετά από αυτά, οι νησιώτες μας δεν θα έχουν πλέον το άγχος και την υποχρέωση να φορτίζουν τα κινητά των κατατρεγμένων «προσφύγων» και θα μπορούν να οραματίζονται όπως πάντα, ανεμπόδιστα, μια σοσιαλιστική προοδευτική κοινωνία για την οποία παραδοσιακά πάλεψαν και παλεύουν.

Και τα ψάρια; Θα ρωτήσουν, ίσως, κάποιοι περίεργοι! Τα ψάρια θα κολυμπούν από τώρα και εις το εξής ...ανέπαφα στη θάλασσα που τους ανήκει. Και τα δελφίνια δεν θα «πεθαίνουν» καταπίνοντας τις πλαστικές ταυτότητες που πετάνε στο νερό οι Αγνώστου Ταυτότητος Εισερχόμενοι Αλλοεθνείς. Υπάρχει σχέδιο σας λέω!

Ευτυχώς όμως που υπάρχουν στη ζωή μας και οι «πολιτισμένοι» φοιτητές στα πανεπιστήμια, η αφρόκρεμα, το μέλλον της Ελλάδας, οι υπερασπιστές της δημοκρατίας, οι νεοήρωες της αντίστασης ενάντια στον κρατικό αυταρχισμό, που ραπίζουν με τη διανόηση και το διάλογο, τους απροστάτευτους από την πολιτεία αστυνομικούς, τους άπειρους ειδικούς φρουρούς, που τολμούν να σταθούν ανερυθρίαστα έξω από την πύλη του …πνευματικού ασύλου. Και λέω ευτυχώς, γιατί αν δεν υπήρχαν αυτοί οι «πολιτισμένοι» φοιτητές και οι πάσης φύσεως κορονοϊοί να μας κρατούν σε εγρήγορση, θα είχαμε πεθάνει από ανία τώρα που μπήκε το νερό στο αυλάκι στο ανατολικό Αιγαίο και ήρθε η ανάπτυξη.

Ωστόσο, αν γυρίσουμε πίσω στο χρόνο, θα διαπιστώσουμε ότι αυτά τα φαινόμενα, δεν είναι δα και πρωτόγνωρα στην πατρίδα μας. Για παράδειγμα, όταν κατέρρευσε ο εφιάλτης του υπαρκτού σοσιαλισμού και οι εξαθλιωμένοι γείτονες περνούσαν από την Αλβανία του Χότζα και του Αλία κατά εκατοντάδες τα σύνορα προς την επαίσχυντη καπιταλιστική Ελλάδα, κάποιοι, επίσης γνωστοί και μη εξαιρετέοι εργολάβοι, είχαν αναλάβει με συνοπτικές διαδικασίες να κατασκευάσουν μερικές δεκάδες απαράδεκτα για φιλοξενία ανθρώπων τολ, τα οποία φυσικά ουδέποτε χρησιμοποιήθηκαν για το σκοπό που κατασκευάστηκαν. Απλά τα πλήρωσε πρόθυμα ο κυρίαρχος λαός, χωρίς να απαιτήσει κάποιοι να λογοδοτήσουν για την διασπάθιση του δημόσιου πλούτου.

Οι από την εδώ μεριά Ηπειρώτες, όπως και οι νησιώτες μας, υποδέχθηκαν με κατανόηση τους κατατρεγμένους και θεονήστικους γείτονες. Τους φίλεψαν, τους έδωσαν δουλειά και τους αγκάλιασαν τόσο στοργικά και προοδευτικά, που ούτε ο Μάο στη μακρινή δημοκρατική Κίνα δεν θα μπορούσε να το κάνει, ούτε ο αγαθός Κίμ της Βόρειας Κορέας. Και είναι πραγματικά άδικο γι αυτούς του ιθαγενείς Ηπειρώτες, που δεν σκέφτηκε ποτέ κανείς, να τους προτείνει για το Νόμπελ ειρήνης και αλληλεγγύης όπως έγινε με τους νησιώτες μας! Ίσως αν υπήρχαν εκείνη την εποχή, κινητά, φορτιστές και ΜΚΟ, να ήμασταν και νομπελίστες! Τρομάρα μας!

Μπορεί στο εσωτερικό της Ηπείρου να μην υπάρχουν ψάρια, αλλά κανείς διεθνιστής αριστερός ή νεοφιλελεύθερος, ή σκέτος προοδευτικός εν πάση περιπτώσει, δεν θα μπορούσε να αμφισβητήσει την άποψη ότι τα βουνά και τα λαγκάδια ανήκουν στα γιδοπρόβατά τους!!!

Σε ότι αφορά τώρα, στην κατάποση πλαστικών ταυτοτήτων από τα γιδοπρόβατα, ουδέποτε αναφέρθηκε κάτι το σχετικό στο facebook η στο twitter. Ίσως να μην υπήρχαν καν ταυτότητες στο παραπέτασμα! Ίσως να μην τις ζήτησε ποτέ κανείς, αφού ακριβώς εκείνη την περίοδο στις αρχές των 90s, τέθηκαν οι βάσεις για την παγκόσμια αειφόρο και πράσινη ανάπτυξη, που έμελε να γκρεμίσει τα σύνορα, να δέσει με το χρώμα που έχουν τα πουρνάρια της περιοχής και να ιππεύσει τα πράσινα άλογα του σοσιαλιστικού κινήματος της αλλαγής.  

«Βίοι παράλληλοι», θα έλεγε ο Πλούταρχος αν ήταν εδώ μαζί μας. «Η ιστορία επαναλαμβάνεται», θα μολογούσαν ενδεχομένως κάποιοι άλλοι. «Καληνύχτα σας», θα μας ευχόταν στις δύο η ώρα το καταμεσήμερο, ο σπουδαίος αείμνηστος χαρισματικός πρωθυπουργός μας, μετά από ένα ειλικρινές και σαφές πολιτικό διάγγελμα!

«Είμαστε άξιοι της μοίρας μας», θα ξεστόμιζε δειλά και ο Κοινός Νους. Αν βέβαια υπήρχε στην πατρίδα μας αυτό το είδος ή αν δεν θα του είχαν κλέψει τη λαλιά οι …προκαθήμενοι της πολιτείας!

Γιάννης Β. Δεβελέγκας  

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ «ΑΜΟΝΤΑΡΙΣΤΑ ΠΛΑΝΑ»

Όταν πρότεινα στον Γιώργο Σιομπότη, την Ελένη Σιάση και τον Δημήτρη Πάνου να παρουσιάσουν το βιβλίο μου «Αμοντάριστα Πλάνα», πέραν από την βαθύτατη εκτίμηση στο πρόσωπό τους, είχα δεδομένο και επιβεβαιωμένο, το υψηλού επιπέδου μορφωτικό τους επίπεδο, το ακέραιο του χαρακτήρα τους, τα πολλαπλά θετικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους και την προσφορά τους στο κοινωνικό σύνολο.

Εκείνο όμως που δεν είχε περάσει τότε από το μυαλό μου και το οποίο με εξέπληξε αφάνταστα κατά την παρουσίαση, ήταν η ικανότητά τους - και των τριών - να διεισδύσουν τόσο βαθιά στα αισθήματα και τις σκέψεις μου που αποτυπώνονται στο βιβλίο. Να αποκωδικοποιήσουν τα μηνύματα που κρύβονται πίσω από τις χιλιάδες λέξεις και να αναγνωρίσουν την προσπάθεια που κατέβαλα για να περιορίσω μέσα στο πλαίσιο που επιβάλει η ευπρέπεια του δημόσιου λόγου και ο σεβασμός προς τον αναγνώστη, τον ατίθασο σε ορισμένες περιπτώσεις αυθορμητισμό μου.   

Τα διαπιστευτήρια, των, δημοσιογράφου Νίκου Βούστρου και σκηνοθέτη – ηθοποιού Χρήστου Χρήστου, που ανέλαβαν τον συντονισμό και την ανάγνωση των κειμένων αντίστοιχα, δεν άφηναν καμία απολύτως αμφιβολία για την ποιότητα του έργου τους. Όπως και αποδείχθηκε στην πράξη!
Για όσα αναφέρονται ανωτέρω, όλους τους ευγνωμονώ!!!

Η επιλογή του θεάτρου «ΕΚΦΡΑΣΗ» ως χώρου παρουσίασης, ήταν τελικά πολύ επιτυχημένη, αν λάβουμε υπόψη τα κολακευτικά σχόλια όσων παρακολούθησαν την εκδήλωση. Καθότι, όλοι συμφώνησαν μετά το τέλος της παρουσίασης, ότι πέρασαν μία ευχάριστη βραδιά, σε ένα περιβάλλον πρωτότυπο, φιλικό, ζεστό, φιλόξενο! Εγώ, σε αυτά τα υπέροχα σχόλια, θα ήθελα να συμπληρώσω ότι το υπεύθυνο προσωπικό του θεάτρου, ήταν ιδιαίτερα ευγενικό, πρόθυμο και αποτελεσματικό, απέναντι στις απαιτήσεις της εκδήλωσης.

Με την ευκαιρία των ανωτέρω σχολίων, θα ήθελα για μια ακόμη φορά  να εκφράσω τις θερμότατες ευχαριστίες μου στους φίλους και αναγνώστες μου, που με τίμησαν με την παρουσία τους. Να ευχαριστήσω, όχι λιγότερο, όλους εκείνους που με πήραν στο τηλέφωνο και με ενημέρωσαν ότι παρότι είχαν την επιθυμία να έρθουν και να σταθούν δίπλα μου σε αυτήν την σημαντική για μένα στιγμή, δεν τους το επέτρεψαν λόγοι ανωτέρας βίας.

Το φωτογραφικό υλικό που ακολουθεί, είναι από την εκδήλωση!

Γιάννης Β. Δεβελέγκας                                                  Ιωάννινα 12 Φεβ 2020,

                                                                                          θέατρο «ΕΚΦΡΑΣΗ», Αραβαντινού 14

 

+3018212021

            O Δημήτρης ή Τζίμης ή Μήτσος ή Μήτρος ή Τάκης, τακτοποίησε πάνω στο τραπέζι της καφετέριας τις δύο σελίδες χαρτί που του έδωσε ένας φίλος και ετοιμάστηκε να τις μελετήσει!

Η πρώτη σελίδα περιείχε σημειώσεις από ένα βιβλίο του Norman Davies, που αναφέρονταν στους πολλούς και διαφορετικούς τρόπους που γιορτάστηκε από τα κράτη, η εξηκοστή επέτειος του τέλους του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου.

Η δεύτερη σελίδα, περιείχε τη σύνθεση της επιτροπής που ορίσθηκε από την κυβέρνηση, για τη διοργάνωση των εκδηλώσεων που θα γίνουν με αφορμή τα διακόσια χρόνια από την Εθνική Παλιγγενεσία. Tην κατάληξη δηλαδή του απελευθερωτικού αγώνα των Ελλήνων, που διήρκησε από τη ρωμαϊκή και οθωμανική κατοχή του ελλαδικού χώρου, ως το 1821.

            Πήρε στα χέρια του την πρώτη σελίδα, καθάρισε τα γυαλιά του με την χαρτοπετσέτα που ήταν κάτω από το φλιτζάνι του καφέ, κι άρχισε να διαβάζει:

            «Στις ΗΠΑ, πριν αρχίσουν οι εκδηλώσεις για τα εξήντα χρόνια από το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, εγκαινιάστηκε στην Ουάσιγκτον, δίπλα στον οβελίσκο του Μνημείου του Τζωρτζ Ουάσιγκτον και απέναντι από το Εθνικό Μουσείο του Ολοκαυτώματος, ένα υπέροχο Μνημείο του Β΄ΠΠ. Το μνημείο αυτό έχει τη μορφή δύο οβάλ ανοιχτών χώρων με σιντριβάνια. Επάνω στην πύλη του ενός χώρου υπάρχει η λέξη «ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ» και στου άλλου «ΑΤΛΑΝΤΙΚΟΣ». Η κύρια επιγραφή γράφει «ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ 1941-45». Όπως διδάσκονται εξάλλου εκατομμύρια Αμερικανοί πολίτες.

            Ο πόλεμος όμως δεν άρχισε το ¨41, αλλά πολύ νωρίτερα! Για την Ευρώπη π.χ. το 1939, με τον ταυτόχρονο διαμελισμό της Πολωνίας από τους Γερμανούς και τους Σοβιετικούς, και για την Κίνα ακόμη πιο νωρίς, το 1931, με την ιαπωνική επίθεση στην Ματζουρία.

Αν μάλιστα ληφθεί υπόψιν ότι σε κανένα σημείο του μνημείου δεν γίνεται αναφορά για τους συμμάχους των ΗΠΑ, σχηματίζεται η εντύπωση στον επισκέπτη, ότι ο πόλεμος διήρκησε από το 1941 -όταν εισήλθαν σε αυτόν οι ΗΠΑ- έως το 1945. Και πως οι ΗΠΑ κέρδισαν τον πόλεμο μόνες τους!

            Στην Πολωνία η επέτειος άρχισε με μια εντυπωσιακή τελετή, επικεντρώνοντας στην

απελευθέρωση του Άουσβιτς, στις 17 Ιανουαρίου του 1945, καθότι σήμερα το διαβόητο γερμανικό στρατόπεδο συγκέντρωσης, ευρίσκεται επί πολωνικού εδάφους όπως αποφάσισαν οι Μεγάλες Δυνάμεις κατά τη διάσκεψη της Γιάλτας. Στην τελετή παρευρέθησαν οι πρόεδροι της Πολωνίας, της Ρωσίας, της Γερμανίας, της Γαλλίας, του Ισραήλ και ο πρόεδρος του Διεθνούς Συνδέσμου των Ρομά. 

            Κανείς ωστόσο από τους ομιλητές δεν αναφέρθηκε στο γεγονός ότι, ενώ ελευθερωνόταν το Άουσβιτς τον Ιανουάριο του ¨45, άλλα, πρώην ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, χρησιμοποιούνταν από τους Σοβιετικούς για την κάθειρξη ενός νέου κύματος κρατουμένων.  Κανείς δημοσιογράφος δεν σχολίασε ότι, στην Πολωνία, δεν ήταν μόνο τα SS των Ναζί που χρησιμοποίησαν στρατόπεδα συγκέντρωσης αλλά και οι Σοβιετικοί.

            Στη Μόσχα, ο Πούτιν έκανε τον οικοδεσπότη σε πενήντα αρχηγούς κρατών, μεταξύ των οποίων και ο Τζώρτζ Μπους. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ αποτίοντας τιμές στα τεράστια επιτεύγματα των σοβιετικών στρατιών, στάθηκε, λες και δεν υπήρξε ποτέ «ψυχρός πόλεμος» ανάμεσα στις δύο χώρες, στο ίδιο σημείο που ο Ιωσήφ Στάλιν είχε ηγηθεί της επινίκιας παρέλασης της Κόκκινης Πλατείας εξήντα χρόνια πριν και έδωσε το σήμα για συνέχιση των εκδηλώσεων μπροστά σε ηλικιωμένους άνδρες και γυναίκες που κρατούσαν ανθοστόλιστα πορτρέτα του «Μεγάλου Στάλιν». Όλοι οι παρευρισκόμενοι συμμετέχοντας σε ένα πολιτικό παιχνίδι, αποδέχθηκαν ότι ο «Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος» ήταν ένα ρωσικό συνώνυμο για τον Β΄ΠΠ, λες και ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος δεν είχε παρελθόν!

            Στη Βρετανία η επέτειος είχε ψυχαγωγικό κυρίως χαρακτήρα με ομιλίες και μουσικές εκδηλώσεις. Από ιστορικής όμως πλευράς παρουσίαζε κάποια προφανή …ελαττώματα. Εκτός από τη σύντομη εμφάνιση κάποιων σαλπιγκτών του στρατού των Ινδιών και μιας χορευτικής ομάδας ντυμένης με αμερικανικές στολές, αγνοήθηκαν παντελώς οι σύμμαχοι της Βρετανίας στον πόλεμο. Δεν υπήρχε ίχνος Καναδών, Αυστραλών, Νεοζηλανδών, Νοτιοαφρικανών και πολλών άλλων μεταξύ των οποίων και ημών, των οποίων η συμμετοχή τους στον πόλεμο υπήρξε μεγίστη».

Ο Δημήτρης ή Τζίμης ή Μήτσος ή Μήτρος ή Τάκης, χάιδεψε προβληματισμένος το γκριζαρισμένο γενάκι του, που κάλυπτε επιδέξια κάποιες ατέλειες που έσκαψε το πέρασμα του χρόνου!

-            Υπάρχει μια ‘’δυτική άποψη’’ εμπνευσμένη από το Δυτικό Μέτωπο και μία ‘’σοβιετική άποψη’’  εμπνευσμένη από το Ανατολικό Μέτωπο, σκέφτηκε, αηδιασμένος από την υποκρισία και την προσβολή των πολιτικών, απέναντι σε ήρωες κι εκατομμύρια νεκρούς.

-            Πολιτικές σκοπιμότητες, σχολίασε μεγαλοφώνως! Αλλοίωση της ιστορίας μέσω των επετείων! Ποιος να ξέρει τι …καλό μαγειρεύει για την επέτειο του ¨21 η δική μας επιτροπή, τώρα που αποδεχθήκαμε συνδιαχείριση με Τούρκους στο Αιγαίο!!!

Ύστερα, άρπαξε βιαστικά από το τραπέζι και τη δεύτερη σελίδα με την επιτροπή. Κι εξαφανίστηκε προβληματισμένος πίσω από μια πόρτα, στο βάθος του διαδρόμου!  

Γιάννης Β. Δεβελέγκας

«SANTA CLAUS» ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥΣ…

              

           Ο νάνος, πλησίασε ανήσυχος προς το γραφείο, την ώρα που ο Σάντα Κλάους διάβαζε συνοφρυωμένος την ημερήσια αλληλογραφία.

-            Με συγχωρείς αφεντικό που σε διακόπτω αυτή την ιερή στιγμή, αλλά τα αποτελέσματα της έρευνας που μου ανέθεσες, είναι… ανησυχητικά. Τα παιδιά είναι πολύ περισσότερα φέτος από ότι λογαριάζαμε. Ο υπερπληθυσμός στον πλανήτη είναι πλέον εκτός ελέγχου. Ήδη οι άνθρωποι στη Γη έχουν φτάσει τα επτάμισι δις και σε τριάντα χρόνια από σήμερα, θα ξεπεράσουνε τα δέκα. Το μερτικό που αντιστοιχεί για κάθε παιδί σε φαγητό, ενέργεια, νερό, ελπίδα και χαρά, όλο και λιγοστεύει. Οι πάγοι…

-            Σταμάτα επιτέλους νάνε, είπε ο Σάντα και ήπιε ρουφηχτά μια γουλιά από το λιποδιαλυτικό κινέζικο τσάι που άχνιζε πάνω από τη διαφημιστική  κούπα της Coca Cola.  Αυτά είναι γνωστά και ισχύουν όπως τα λες. Εκτός βέβαια από την ελπίδα, η οποία ως γνωστόν πεθαίνει τελευταία και συνεπώς, η τάση της είναι και θα παραμείνει ανοδική!

-            Ναι, αλλά εμείς υποτίθεται Κλάους, ότι μοιράζουμε ελπίδα και χαρά. Τόλμησε να ξεστομίσει ο νάνος.

-            Πολλές φορές είναι χρήσιμο να κλείνουμε τα μάτια μπροστά στα μεγάλα προβλήματα νάνε. Εξάλλου, μέρες που είναι, συνέχισε χαϊδεύοντας τα γένια του, πρέπει να παρουσιαζόμαστε ως αισιόδοξοι. Ακόμη κι αν κάποιοι μας κατηγορήσουν ότι δημιουργούμε ψευδαισθήσεις. Ακόμη κι αν κάποιοι άλλοι κακόβουλοι επικριτές, μας καταλογίζουν ότι ενθαρρύνουμε την καταναλωτική μανία των παιδιών σκορπώντας δώρα και παιχνίδια.

            Μερικά μέτρα πιο πέρα, ο Ρούντολφ, ο τάρανδος, κοίταξε επίμονα το σακούλι με το σανό που είχε αποθέσει λίγο νωρίτερα ο νάνος στην ταΐστρα με το σήμα της Monsanto και κούνησε τα τεράστια κέρατά του πέρα δώθε από ευχαρίστηση. 

-            Πάει, πέρασε ο καιρός, συνέχισε ο Σάντα χωρίς να σταματήσει στιγμή να χαϊδεύει την ολόλευκη γενειάδα του, που ήμουνα ο Saint Nicholas και μοίραζα στα φτωχά παιδιά δώρα, ελπίδα και χαρά. Τώρα αναβαθμίστηκα σε ένα είδωλο της Coca Cola! Σε ένα διαφημιστικό πολυεργαλείο, σε βασιλιά του τουρισμού. Είμαι ο μεταλλαγμένος Santa Claus του καταναλωτισμού, με μια τεράστια κοιλιά κι ένα θεσπέσιο Xo Xo Xo Xo, πάνω στο χιόνι.

-            Συμφωνώ, Σάντα! Είσαι πλέον καθιερωμένος και ενταγμένος στην παγκόσμια πρωτοχρονιάτικη παράδοση. Μπορεί να μην έχεις καμία σχέση με τον Άγιο Νικόλαο της προτεσταντικής Δύσης ή με τον Άγιο Βασίλειο με τον οποίο σε έχουνε ταυτίσει στην Ελλάδα, αλλά μοιράζεις δώρα, ελπίδα και χαρά στα παιδιά όλου του κόσμου. Και μάλιστα χωρίς να τα διακρίνεις ρατσιστικά, σε πλούσια ή φτωχά, σε ανοιχτόχρωμα ή μελαψά. Κι αυτό είναι που έχει σημασία, γιατί είναι μια πράξη ισότητας και δικαιοσύνης, μια πράξη δημοκρατίας και προόδου. Πρέπει να ομολογήσουμε ότι είσαι το σύμβολο της πανανθρώπινης συνύπαρξης. Στέκεσαι πάνω από τη διαφορετικότητα, μέσα από την οποία πραγματώνεται η πολιτισμική ολοκλήρωση!

Ο Ρούντολφ, ήπιε μερικές γουλιές νερό από την ποτίστρα με το σήμα της Nestle και ρεύτηκε ικανοποιημένος.

-            Ωστόσο ένα γράμμα που έλαβα μόλις προ ολίγου, νάνε, με προβλημάτισε πολύ, είπε ο Κλάους που παρέμενε όλη την ώρα συνοφρυωμένος. Ένα παιδάκι άρρωστο βαριά και με σπάνια ομάδα αίματος, μου ζητάει αντί για παιχνίδια να του προσφέρω ένα συμβατό με την ασθένειά του όργανο. Ένα νεφρό! Δείχνει να είναι απελπισμένο το καημένο, παρότι νοσηλεύεται σε έναν πολυτελέστατο θάλαμο ενός νοσοκομείου της Γενεύης.

-            Μα εμείς αγαπητέ μου Σάντα Κλάους, παιχνίδια φτιάχνουμε στο εργαστήριο, δεν φτιάχνουμε νεφρά!

-            Μα, να, σκεφτόμουν νάνε, μήπως και προλαβαίναμε ακόμα κι αυτή την ύστατη στιγμή, να συγκροτούσαμε μια οργάνωση, με τέτοιες ευαγείς δραστηριότητες. Είναι αλήθεια πως υπάρχουν χιλιάδες ασυνόδευτα παιδιά, κυρίως οικονομικών μεταναστών, που θα έδιναν ευχαρίστως το ένα τους νεφρό για να βρούνε πάλι τους γονείς τους και να περάσουν την υπόλοιπη ζωή τους κάπου στη Βόρεια Ευρώπη ή και στη Βόρεια Αμερική.

-          Εδώ που τα λέμε Σάντα, ευχή είναι η μία, ευχή είναι και η άλλη. Και η δική μας η δουλειά, είναι να ικανοποιούμε τις ευχές, αυτές τις άγιες μέρες! Ύστερα δεν θα πρωτοτυπήσουμε εμείς. Αυτή είναι δουλειά που γίνεται από χρόνια, να αφαιρούνται δηλαδή όργανα από φτωχά και ανυπεράσπιστα παιδιά του τρίτου κόσμου, χωρίς να τα ρωτήσουν καν, και τα όργανά τους να τα χρησιμοποιούν για μεταμόσχευση σε όσους διαθέτουν χρήματα. 

-            Καλά λοιπόν, με έπεισες, δεν είναι σωστό να χαλάσουμε σε κάποιο από τα παιδάκια το χατίρι. Βάλε λοιπόν στο πρόγραμμα μια ΜΚΟ φιλανθρωπίας, είπε ο Σάντα, και χούφτωσε μια δωδεκάδα από φακέλους αλληλογραφίας που μόλις είχαν καταφθάσει στο γραφείο.

            Ο Ρούντολφ, ο τάρανδος, κοίταξε επίμονα τα αφεντικά του. Ύστερα, κούνησε τα τεράστια κέρατά του πέρα δώθε, πέταξε από πάνω του τα χαλινάρια, έδωσε μια κλωτσιά στο έλκηθρο και με μια δρασκελιά εξαφανίστηκε, αφήνοντας τον Σάντα με τον βοηθό του μόνους.

            Ακούστηκε αργότερα, πως κάτι παιδιά τον είδανε σε μια τούνδρα του βορά, να περπατά ελεύθερος κι αγέρωχος πάνω στο χιόνι.

            Κάποιοι άλλοι, είπαν, ότι τον είδαν να στέκεται, δίπλα σε έναν γέρο ιερέα σε κάποια απομακρυσμένη ενορία, ανήμερα της εορτής του Αγίου Βασιλείου την πρωτοχρονιά, την ώρα που ο ηλικιωμένος ιερέας μοίραζε δώρα στα παιδάκια, αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία.

  

Γιάννης Β. Δεβελέγκας

                     

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: Πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο μου «Αμοντάριστα Πλάνα» από τις εκδόσεις «Λευκό Μελάνι» και περιέχει 56 ευχάριστα διηγήματα (και Χριστουγεννιάτικα), μπορείτε να το βρείτε ΕΔΩ. Διατίθεται επίσης, σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή, σε όλα τα ηλεκτρονικά βιβλιοπωλεία και κατόπιν παραγγελίας σε όλα τα βιβλιοπωλεία. 

Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΚΑΙ Η ΓΑΛΑΖΙΑ ΠΑΤΡΙΔΑ

           

ΠΡΑΞΗ ΠΡΩΤΗ

Στη σκηνή παρουσιάζονται, αριστερά η καλύβα του Καραγκιόζη και δεξιά το Σαράι. Στο μέσον οι φιγούρες του Σουλτάνου και του Χατζηαβάτη να συζητούν:

ΧΑΤΖ: Σας καλημερίζω και σας προσκυνώ πολυχρονεμένε μου Σουλτάνε! Ο Θεός να σας έχει καλά, να κόβει μέρες από εμένα και να σας δίνει χρόνια. Να γίνω, ο καημένος ο δούλος σας, χώμα να με πατήσετε και γεφύρι να περάσετε από πάνω μου!

ΣΟΥΛ: Καλώς το φίλο μου το Χατζηαβάτη, στον ουρανό σε γύρευα, στη γη σε βρήκα! Σε ήθελα, βρε παιδί μου. Έχω μεγάλο πρόβλημα με την κόρη μου την Φατμέ! Την άλλη βδομάδα έχει τα γενέθλιά της και μου ζήτησε για δώρο τη Γαλάζια Πατρίδα!

ΧΑΤΖ: Δεν ξέρω εγώ ο καημένος πολυχρονεμένε μου από αυτά, αφού όμως το ζήτησε η Φατμέ, δεν θα πρέπει να της χαλάσεις το χατίρι! Να βρούμε μια στα Jumbo και να την αγοράσουμε!  

ΣΟΥΛ: Τι είναι αυτά που λες βρε παιδί μου Χατζηαβάτη. Η Γαλάζια Πατρίδα δεν είναι παιχνίδι για να το αγοράσω. Είναι ένα καράβι που πλέει στο Αιγαίο και έχει στα αμπάρια του χρυσάφι, αρχαία αγάλματα και αμφορείς. Μας την είχαν κλέψει παλιά οι Γκιαούρηδες και τώρα για να την πάρουμε πίσω, πρέπει, λέει, να κάνουμε διαπραγματεύσεις και συνδιαχείριση. Ψάχνω λοιπόν να βρω έναν καλό διαπραγματευτή για να κάνουμε μια δίκαιη μοιρασιά. Ενενήντα πέντε τοις εκατό εμείς και πέντε αυτοί. Θέλω να μου βρεις έναν κατάλληλο γι αυτή τη δουλειά και μετά να έρθεις στο Σαράι να πληρωθείς.

ΧΑΤΖ: Δεν είναι ανάγκη για τα λεφτά άρχοντά μου… Τρέχω ο καημένος αμέσως για να τον βρω.

Αποσύρεται ο Σουλτάνος και ο Χατζηαβάτης χτυπά την πόρτα στην παράγκα του Καραγκιόζη.

ΚΑΡ: Γιατί με ξύπνησες βρε γρουσούζη Χατζηαβάτη πρωί πρωί δώδεκα το μεσημέρι;

ΧΑΤΖ: Που να σου τα λέω Καραγκιόζη! Ο Σουλτάνος μοιράζει λεφτά! Θα γίνουμε πλούσιοι. Θέλει κάποιον σαν εσένα για διαπραγματευτή. Δηλαδή να είναι ψεύτης, θρασύς, καταφερτζής και να έχει πτυχία από το Μπέρκλεϋ και το Χάρβαρντ. 

ΚΑΡ: Δε γίνεται Χατζατζάρη! Τα πτυχία τα είχα σε ένα μπαούλο και μου τα έφαγαν τα ποντίκια.

ΧΑΤΖ: Σε είχα και για έξυπνο κακομοίρη μου. Δεν είναι ανάγκη να έχεις πτυχία, αρκεί να το δηλώσεις στο βιογραφικό σου και γίνεσαι μέχρι και υπουργός. Να, πάρε μερικά να τα έχεις μαζί σου τώρα που τα βρήκα φτηνά στο Γιουσουρούμ και θα πάμε στο Σουλτάνο να του τα δείξεις.

Λίγο αργότερα στο Σαράι

ΣΟΥΛΤ: Δε μου λες Διαπραγματευτή. Ξέρεις τι είναι η Γαλάζια Πατρίδα;

ΚΑΡ: Βεβαίως Σουλάτσο μου. Και τη γαλάζια και την πράσινη και την παρδαλή παρτίδα ξέρω! Σαράντα χρόνια τώρα τις σπουδάζω που μου καθίσανε στο σβέρκο.

ΣΟΥΛ: Όχι παρτίδα βρε, αλλά πατρίδα! Τέλος πάντων, ξέρεις τι είναι η ΑΟΖ;

ΚΑΡ: Ούου… Ξέρω! Ο Αθλητικός Όμιλος Ζωνιανών. Έχει και γήπεδο με καλοκουρεμένο μυρωδάτο χόρτο!

ΣΟΥΛ: Μπράβο! Είσαι βλέπω και διπλωμάτης. Από τώρα αναλαμβάνεις διαπραγματευτής για να μας φέρεις πίσω τη Γαλάζια Πατρίδα που μας έκλεψαν οι Γκιαούρηδες. Θα πάς τώρα να διαπραγματευτείς μαζί τους με έναν έναν ξεχωριστά γιατί αυτοί γίνονται επικίνδυνοι όταν τους βρίσκεις μονιασμένους. Πάρε και αυτά τα γρόσια για προκαταβολή και για λαδώματα.

ΠΡΑΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ

Στο μέσο της σκηνής ο Καραγκιόζης. Ενώ τα όργανα παίζουν, εισέρχεται ο Σταύρακας χορεύοντας ζεϊμπέκικο με το τσιγάρο στο στόμα. Ο Καραγκιόζης του ρίχνει μία πάπια νοσοκομείου στο κεφάλι.

ΚΑΡ: Πάρε αυτή Σταύρο. Μόνο αν είσαι πρώην υπουργός υγείας μπορείς να καπνίζεις όπου σου γουστάρει.

ΣΤΑΥΡ: Δε μου λες ρε Καραγκιόζο, στα σοβαρά με βάρεσες ή για αστείο;

ΚΑΡ: Στα σοβαρά Σταύρο!

ΣΤΑΥΡ: Καλά τότε, γιατί κάτι τέτοια αστεία εγώ δε τα σηκώνω.

ΚΑΡ: Άκου τώρα τα νέα! Είναι ένα καράβι που πλέει στο Αιγαίο και έχει στα αμπάρια του χαλασμένα εμβόλια και λέμε να το δώσουμε στον Σουλτάνο όπως κάναμε και με το όνομα της Μακεδονίας που το δώσαμε στα Σκόπια και τώρα γίναμε φίλοι με τους Σκοπιανούς και έχουμε το κεφάλι μας ήσυχο.

ΣΤΑΥΡ: Ότι πει ο μεγάλος θα κάνω κι εγώ Καραγκιόζο. Εγώ είμαι παλίκαρος και δε φέρνω ποτέ αντιρρήσεις!

Ο Καραγκιόζης του ρίχνει ένα κουτί με ουροκαθετήρες στο κεφάλι.

ΚΑΡ: Πάρε αυτή Σταύρο, γιατί είσαι παλίκαρος!

ΣΤΑΥΡ: Δε μου λες ρε Καραγκιόζο, στα σοβαρά με βάρεσες ή για αστείο;

ΚΑΡ: Για αστείο Σταύρο!

ΣΤΑΥΡ: Καλά τότε, γιατί αν ήταν στα σοβαρά, θα θύμωνα.

Ενώ τα όργανα παίζουν, αποχωρεί από τη σκηνή ο Σταύρακας και εισέρχεται ο Μορφονιός κρατώντας στο χέρι μια ελληνική σημαία.

ΜΟΡΦ: Ουίτς τριά λαρί λαρό! Εμένα λένε Μορφονιό, αλλιώς χρυσό καμάρι, όλες οι νιές τρελαίνονται ποια θα με πρωτοπάρει!

ΚΑΡ: Καλώς τον Μορφονιό με την χρυσή προβοσκίδα! Άκου τώρα ομορφάνδρα μου να σου πω τα νέα! Είναι ένα καράβι που πλέει στο Αιγαίο, το λένε Γαλάζια Πατρίδα και έχει στα αμπάρια του χαλασμένες πατάτες. Λέμε, για να μη μπαίνουμε εμείς στον κόπο, να το δώσουμε στον Σουλτάνο να τις φυτέψει με δικά του έξοδα και να πάρουμε κι εμείς τις μισές. Το μόνο πρόβλημα, είναι ότι έχει υψωμένη στην πρύμνη του την ελληνική σημαία και αυτό δεν αρέσει καθόλου στο Σουλτάνο, που θέλει να τη βγάλουμε και να την κάψουμε!

ΜΟΡΦ: Ουίτς… Καραγκιόζη μου, αυτό δεν είναι πρόβλημα! Το δικαίωμα στον οποιοδήποτε να καίει τη σημαία είναι αναφαίρετο! Ουίτς…

Ο Καραγκιόζης χτυπάει με το χέρι, την τεράστια μύτη του.

ΜΟΡΦ: Γιατί με χτυπάς βρε βλάκα! Αυτή είναι η μύτη μου.

ΚΑΡ: Μπά! Μύτη είναι αυτή η προβοσκίδα; Κι εγώ την πέρασα για μεγάλη… ντροπή!  

Ενώ παίζουν τα κλαρίνα, αποχωρεί από τη σκηνή ο Μορφονιός και εισέρχεται ο Μπαρμπαγιώργος τραγουδώντας την Ιτιά.

ΜΠΑΡΜΠ: Ούι μανούλα μ’. Σήμερα είμι πολύ χαρούμενος.

ΚΑΡ: Τι έγινε μπάρμπα; Γέννησαν οι προβατίνες;

ΜΠΑΡΜΠ: Τι λες ουρέ μπασμένου, τόχις χαμένου! Τα πούλησα τα πρόβατα και έφτιαξα μια μικιό. Παίρνου λεφτά απ΄τ’ς Ευρουπαίους για να μεταφέρου κρυφά τς μιτανάστες απ’ τα νησιά στν Ευρώπ’ που τς θελν οι πλούσιοι για δουλς στα σπίτια τς και για φτηνούς εργάτες στη βιουμηχανία. Παίρνου κι άλλα λεφτά απ’ τς πλούσιους τς μουσουλμάνς, απ’ θέλουν να γεμίσουν τν Ευρώπ με δαύτς!

ΚΑΡ: Ωραία μπάρμπα! Τώρα που έμαθες να φτιάχνεις ΜΚΟ, θέλω να φτιάξεις και μία καινούργια, για να πιάσουμε ένα καράβι που το λένε «Γαλάζια Πατρίδα» και να το συνδιαχειριστούμε με τους Τούρκους που πληρώνουν καλά!

ΜΠΑΡΜΠ: Τι λες ουρέ ζαγάρ! Η «Γαλάζια Πατρίδα», εκτός από το χρυσάφ’ που κουβαλάει στ’ αμπάρια, έχει στα σωθικά και μέσα στην ψυχή τ’ς, την ιστορία και τον πολιτισμό τ’ς Ελλάδας. Είναι η ίδια η πατρίδα μας, είναι μια ελιά, ένα αμπέλι και ένα καράβ'. Κανένας δεν έχ’ του δικαίωμα να τη διαπραγματευτεί. Μου έδωσες όμως μια ιδέα! Λέω να φτιάξω μια κινούργια μικιό που να δέρν’ όλους τς προδότες και τ’ς καραγκιόζηδες… Να, πάρε κι ετούτη… πάρε κι εκείνη πάρε και τ’ν άλλη…

ΚΑΡ: Φτάνει μπάρμπα με σακάτεψες στο ξύλο… σηκώνω τα χέρια ψηλά και παραδίνομαι!!!

Εδώ κυρίες και κύριοι και μικρά παιδιά η παράσταση «Ο Καραγκιόζης και η Γαλάζια Πατρίδα» έλαβε τέλος. Καλά Χριστούγεννα και καλή πρωτοχρονιά!!!   

Γιάννης Β, Δεβελέγκας

Το βιβλίο μου «Αμοντάριστα Πλάνα» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Λευκό Μελάνι» και περιέχει 56 ευχάριστα διηγήματα (και Χριστουγεννιάτικα), μπορείτε να το βρείτε Εδώ. Διατίθεται επίσης, σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή, σε όλα τα ηλεκτρονικά βιβλιοπωλεία και κατόπιν παραγγελίας σε όλα τα βιβλιοπωλεία.